DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

คำถามพูดคุยเกี่ยวกับจักรยานเสือภูเขาหรืออุปกรณ์ต่างๆ

Moderator: tntm, seven@klein, Cycling B®y, เสือ Spectrum

DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย ตาโจ » 23 มิ.ย. 2015, 19:31

1.jpg



ปัจจุบันล้อชุดสำเร็จ(Wheel set) ได้รับความนิยมใช้งานกันเป็นอย่างมาก เพราะมีความสะดวกในการซื้อหา แต่ล้อขึ้นซี่ลวดก็ยังคงมีอยู่ให้เห็นอยู่ แค่อาจจะใช้งานอาจจะมีให้เห็นน้อยลง ด้วยข้อดีที่สามารถเลือกดุมล้อ/ขอบล้อ/ซี่ลวด ได้ตามความต้องการของผู้ใช้ รวมทั้งการหาอะไหล่ไว้ซ่อมบำรุงหลังการใช้งานหาได้ง่ายกว่าชุดล้อสำเร็จ วันนี้เราจะพามาเรียนรู้พื้นฐานการสานซี่ลวดขึ้นล้อว่า มีขั้นตอนอย่างไรบ้าง ให้ได้พอรู้กันเป็นพื้นฐาน สามารถนำไปต่อยอดขึ้นซี่ลวดเองต่อไป

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย ตาโจ » 23 มิ.ย. 2015, 19:51

สำหรับส่วนประกอบในการสานซี่ลวดขึ้นล้อก็จะมีดังนี้
1. ดุมล้อ (Hub) ทำหน้าที่เป็นตัวรองรับการหมุนของล้อดุมล้อ ลดแรงเสียดสีระหว่างการหมุนของล้อ ดุมล้อจะถูกยึดติดกับตะเกียบหน้า(ดุมหน้า) และยึดกับเฟรม(ดุมหลัง) ดุมล้อจะต้องมีจำนวนรูสำหรับร้อยซี่ลวดเท่ากันกับจำนวนรูร้อยซี่ลวดของวงล้อ เพื่อยึดดุมล้อเข้ากับวงล้อเป็นไปอย่างสมบูรณ์ ดุมล้อทั่วไปในท้องตลาดจะมีจำนวนรู 28 รู/ 32 รู/ 36 รู แต่ที่ได้รับความนิยมและหาซื้อง่ายในบ้านเรามากที่สุดคือ ขนาด 32 รู

รูปภาพ

2. วงล้อ (Rim) ทำหน้าที่เป็นที่ใส่ยาง และ ยึดซี่ลวด วงล้อจะมีจำนวนรูเหมือนดุมล้อ คือ 28 รู/ 32 รู/ 36 รู แต่ที่ได้รับความนิยมและหาซื้อง่ายในบ้านเรามากที่สุดคือ ขนาด 32 รู วงล้อจะมีรูพิเศษเพิ่มมามากกว่าดุมล้ออยู่หนึ่งรู คือ รูสำหรับวาล์วเติมลม วงล้อมีทั้งแบบผนังอลูมิเนียมหนึ่งชั้น และ สองชั้น ที่รูร้อยซี่ลวดจะมีการเสริมโลหะรองรับแรงกระแทรกเรียกว่า ตาไก่ (eyelet) โดยทั่วไป ตาไก่จะมีรองแค่ผนังล้อชั้นในสุดชั้นเดียว เราเรียกว่าตาไก่ชั้นเดียว นอกจากนั้นยังมีรุ่นพิเศษที่มีการยึดตาไก่เข้ากับผนังล้อทั้งสองชั้น เราเลยเรียกว่าตาไก่สองชั้น ซึ่งแบบหนังจะทำให้วงล้อมีความแข็งแรงมากกว่าแบบแรง แต่ก็มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นมามากกว่าแบบแรก

รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ

3. ซี่ลวด (Spoke) ทำหน้าที่เป็นตัวยึดเชื่อมระหว่างดุมล้อกับวงล้อ ซี่ลวดจะมีแบบเป็นหัวตรง และ แบบหัวตัวเจ(j) แบบหลังจะได้รับความนิยมในบ้านเรามากกว่าแบบแรก ซี่ลวดแต่ละเส้นจะมีการระบุความยาวหน่วยเป็นมิลลเมตร เพื่อให้เลือกใช้กับดุมล้อ และ วงล้อ ที่มีขนาดต่างกันมากมายหลากหลาย ในการเลือกซื้อซี่ลวดต้องคำนึงถึงความยาวของซี่ลวดให้สามารถใช้กับดุมล้อ และ วงล้อ ที่เราจะใช้งาน โดยทั่วไปร้านค้าจะบอกเราได้ว่า ดุมล้อ และ วงล้อรุ่นที่เรา ใช้จะต้องใช้ซี่ลวดความยาวเท่าได (อันนี้จากประสบการณ์ของแต่ละร้านค้า) ที่ปลายของซี่ลวดจะมีเกลียวสำหรับขันยึดหัวซี่ลวด


สำหรับการหาความยาวของซี่ลวดในแต่ละปีกของดุมสามารถคำนวนหาได้จากเว็บน่ะครับ

http://www.prowheelbuilder.com/spokelengthcalculator


รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ

4. หัวซี่ลวด (Nipple) เป็นน็อตตัวเมียขนาดเล็กที่มีรูปร่างเป็นทรงกระบอก และ ปลายด้านหนึ่งบานออก เพื่อยึดกับวงล้อ ที่ด้านนอกของหัวซี่ลวด จะทำเป็นเหลี่ยมไว้ เพื่อให้สามารถยึดหมุนได้ ด้วยตัวขันซี่ลวด

รูปภาพ

5. น้ำมันล่อลื่น (Lubricant oil) ใช้ในการหล่อลื่นเกลียวซี่ลวดในการขันซี่ลวดได้สะดวก

รูปภาพ

ในตัวอย่างนี้เราใช้อุปกรณ์ในตลาดที่พอหาซื้อกันได้ไม่ยากดังนี้
1.ดุมล้อ Shimano XT 775

รูปภาพ

2.วงล้อ Mavic Open Pro วงล้อขนาด 700 C (เสือหมอบ)แบบ 32 รู

รูปภาพ

3.ซี่ลวด DT Swiss รุ่น Revolution พร้อมหัวซี่ลวด ขนาด 293 มม. จำนวน 48 เส้น และ ขนาด 295 มม. จำนวน 16 เส้น

รูปภาพ

ก่อนก่อนจะมาสานซี่ลวดขึ้นล้อเรามาศึกษาความรู้พื้นฐานกันก่อน

ดุมล้อที่ใช้ในครั้งนี้จะเป็นดุมล้อแบบ 32 รู ซึ่งมีการวางองศารูของดุมเหมือนในภาพด้านล่าง

รูปภาพ

หรือถ้าหากมองในภาพตัดจุดสีแดงคือ ตำแหน่งรูของปีกดุมด้านหลังที่โดนปีกดุมด้านที่เรามองเห็นบดบังอยู่

รูปภาพ

หากมองในแนวเฉียงจะเห็นว่าการวงตำแหน่งของรู จะวางสลับฟันปลาไขว่กันไปมาระหว่างปีกดุมทั้งสอง

รูปภาพ

ปีกดุมแต่ละดุมจะมีอยู่ 2 ด้าน คือ ซ้าย กับ ขวา
ปีกดุมด้านที่อยู่ระหว่างปีกดุมด้วยกันจะเรียกกว่าปีกดุมด้านใน จะมีด้านในซ้าย และด้านในขวา
ปีกดุมด้านที่อยู่นอกระหว่างปีกดุมด้วยกันจะเรียกว่าปีกดุมด้านนอก จะมีด้านนอกซ้าย และ ด้านนอกขวา

รูปภาพ

หากแบ่งดุมล้อตามความกว้างของดุมแล้วเราจะพบว่า ที่ดุมหน้าปีกดุมทั้งสองมีระยะห่างจากเส้นแบ่งกลางดุมหน้าแตกต่างกันไม่มาก แต่ในดุมหลังนั้น ปีกดุมด้านซ้ายจะมีระยะห่างจากเส้นแบ่งกลางดุมมากกว่าปีกดุมด้านขวา ด้วยเหตุนี้เองปีกดุมหลังด้านซ้าย จึงต้องใช้ซี่ลวดที่ยาวกว่าปกติ

รูปภาพ

รูปแสดงการสานขึ้นซี่ลวดในล้อทั้ง 32 ซี่ แยกกัน 4 ฝั่งปีกดุมตามสี เพื่อความเข้าใจง่ายขึ้น ได้เห็นภาพรวมของการสานซี่ลวดทั้งหมด

รูปภาพ

รูปแสดงให้เห็นขึ้นรูปแบบการขึ้นซี่ลวดแบบไขว้สามว่ามีการนับการไขว้ ตามที่ซี่ลวดตัดกันสามจุด และ จุดที่ซี่ลวดตัดกันจัดที่ 3 เมื่อนับจากดุมล้อออกไปให้ร้อยซี่ลวดไขว้ขัดกัน

รูปภาพ
รูปภาพ

รูปแสดงทิศทางการร้อยซี่ลวดในปีกดุมซ้ายนอกของทั้งล้อหน้าและหลัง ที่จะมีการรอยซี่ลวด รูเว้นรู ร้อยไปในทิศทางเดียวกันทั้งชุด เหมือนกันเพื่อการรองรับแรงจากการหยุดของดีสเบรก

รูปภาพ

รูปแสดงการจัดตำแหน่งช่องเติมลมให้อยู่ระหว่างซี่คู่ที่ขนานกันเพื่อความสะดวกในการเติมลม

รูปภาพ

ก่อนจะสานซี่ลวดขึ้นล้อให้ชโลมเกลียวของซี่ลวดด้วยน้ำมันหล่อลื่น เพื่อความง่ายในการขันตั้งศูนย์ล้อ

รูปภาพ

ขั้นตอนการขึ้นซี่


ขั้นที่ 1
เริ่มต้นที่ดุมหลัง วางตำแหน่งของโลโก้ดุมล้อ ให้ตรงกับตำแหน่งของรูเติมลม

รูปภาพ

ขั้นที่ 2
ใช้ซี่ลวดความยาว 295 มม. วัดระยะจากตาไก่ข้างรูเติมลมด้านซ้าย ไปหาดุมล้อเพื่อหาตำแหน่งรูที่จะร้อยซี่เข้ากับดุมได้พอดี โดยที่โลโก้ดุมล้อยังตรงกับรูเติมลม เมื่อหาตำแหน่งรูของดุมล้อที่พอดีได้แล้ว ให้ร้อยสอดซี่ลวดเข้ากับดุม โดยให้ร้อยออกปีกดุมหลังซ้ายนอกแล้ว ไปร้อยกับรูตาไก่ที่อยู่ข้างรูเติมลมด้านซ้ายดังรูป แล้วจึงขันหัวซี่ลวดยึด

รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ

ขั้นที่ 3
จากนั้นร้อยซี่ลวดเบอร์ 295 มม. อีก 7 เส้นเข้ากับปีกดุมหลังซ้ายนอก โดยให้ร้อยรูเว้นรู จากนั้นร้อยปลายซี่ลวดแต่ละเส้นเข้ากับวงล้อตามลำดับ โดยร้อยเว้นช่อง 3 รูต่อหนึ่งซี่ ร้อยจนครบ 8 เต็มวง ดังรูป

รูปภาพ

ขั้นที่ 4
หมุนดุมล้อในทิศทางตามเข็มนาฬิกา พร้อมทั้งตรวจสอบว่า เมื่อมองจากรูเติมลมยาง สามารถมองเห็นโกโก้ของดุมล้อ

รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ

ขั้นที่ 5
ร้อยซี่ลวดความยาว 295 มม.(เส้นสีน้ำเงิน) เข้าที่ปีกดุมหลังซ้ายใน แล้วร้อยเข้ากับวงล้อตามภาพ โดยให้การสานของซี่เป็นแบบไขว้สาม

รูปภาพ

ขั้นที่ 6
ร้อยซี่ลวดความยาว 295 มม.(เส้นสีน้ำเงิน) อีก 7 เส้นเข้ากับปีกดุมหลังซ้ายในตามช่องที่เหลือ จากนั้นก็ให้ทำการไขว่สามแล้วไปร้อยเข้าวงล้อตามลำดับ และ ขันน็อตหัวซี่ลวดล็อกไว้ จะได้รูปการสานซี่ลวดดุมหลังปีกดุมด้านซ้าย ตามรูป จำนวน 16 เส้น

รูปภาพ

ขั้นที่ 7
หาตำแหน่งของรูดุมหลังปีกขวานอก เพื่อร้อยซี่ลวดให้ได้ตำแหน่งซี่ลวดขนานกันที่รูเติมลม ด้วยเส้นลวดยาว 293 มม.จากนั้นก็ร้อยซี่ลวดให้ได้ตำแหน่งดังรูป

รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ

ขั้นที่ 8
ร้อยซี่ลวดความยาว 293 มม ผ่านเข้าปีกดุมหลังขวานอก อีก 7 เส้น ผ่านเข้าดุมไปยังขอบล้อ โดยที่ดุมล้อให้ร้อยช่องเว้นช่อง ส่วนที่ขอบล้อให้ร้อยเว้นที่ละ 3 ช่อง ร้อยจนครบ 7เส้นให้เต็มทั้งหมด 8 เส้นที่ปีกนอกขวาของดุมหลัง ดังรูป

รูปภาพ

ขั้นที่ 9
ร้อยซี่ลวดความยาว 293 มม ผ่านเข้าปีกดุมหลังขวาใน อีก 8 เส้น ผ่านเข้าดุมไปยังขอบล้อ โดยที่ดุมล้อให้ร้อยช่องเว้นช่อง ส่วนที่ขอบล้อให้ร้อยเว้นที่ละ 3 ช่อง ร้อยจนครบ 8 เส้น จะเป็นการร้อยซี่ลวดที่ครบดังรูป

รูปภาพ

ขั้นที่ 11
ตรวจสอบการร้อยซี่ลวดทั้งสองฝั่งว่าถูกต้องตามรูปด้านล่างใหม ถ้าร้อยไม่ถูกให้ทำการแก้ไข และ ตรวจสอบว่ารูเติมลมอยู่ระหว่างช่องที่ซี่ลวดขนานกันใหม

รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย ตาโจ » 23 มิ.ย. 2015, 20:03

ต่อไปก็จะมาสานซี่ลวดล้อหน้ากันต่อน่ะครับ


ขั้นที่ 11
เมื่อเริ่มคล่องแล้วก็ให้ร้อยซี่ลวดความยาว 293 มม. ผ่านออกปีกดุมหน้าซ้ายนอก 8 เส้น โดยร้อยที่ปีกดุมรูเว้นรู

รูปภาพ

ขั้นที่ 12
ร้อยซี่ลวดหนึ่งซี่ไปที่รูข้างรูเติมลม โดยให้บิดดุมในทิศทางตามเข็มนาฬิกาเล็กน้อย แล้วทำให้โลโก้ของดุมล้อ อยู่ตรงกับรูเติมลมของขอบล้อ

รูปภาพ

ขั้นที่ 13
ร้อยซี่ลวดอีก 7 เส้นที่เหลือเข้ากับขอบล้อโดยร้อยเว้น 3 ช่องจนครบรอบวง ดังรูป

รูปภาพ
รูปภาพ

ขั้นที่ 14
บิดดุมล้อไปในทิศทางตามเข็มนาฬิกาเล็กน้อยพอซี่ลวดตึงตามรูป

รูปภาพ

ขั้นที่ 15
ร้อยซี่ลวดความยาว 293 มม. 8 เส้น ผ่านปีกดุมหน้าซ้ายด้านใน แล้วนำไปสานขัดไขว่สามกับซี่ลวด 8 เส้นแรกที่อยู่ปีกดุมหน้าซ้ายนอกที่ร้อยไว้ก่อนหน้านั้น ตามรูป

รูปภาพ

ขั้นที่ 16
ร้อยซี่ลวดความยาว 293 มม. เข้ากับปีกดุมหน้าขวาใน โดยการหาตำแหน่งที่อยู่ใกล้เคียงกับซี่ลวดเส้นที่อยู่ใกล้กับรูเติมลมมากที่สุด แบบเดียวกับในรูป

รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ

ขั้นที่ 17
ร้อยซี่ลวดความยาว 293 มม. อีก 7 เส้น เข้ากับปีกดุมหน้าขวานอก แล้วมาร้อยยึดกับขอบล้อ โดยร้อยเว้น 3 ช่อง จนครบรอบวงดังรูป

รูปภาพ

ขั้นที่ 18
ร้อยซี่ลวดความยาว 293 มม. อีก 8 เส้น เข้ากับปีกดุมหน้าขวาใน ไขว้กับซี่ลวดแบบไขว่สาม แล้วมาร้อยยึดกับขอบล้อ โดยร้อยเว้น 3 ช่อง จนครบรอบวงดังรูป

รูปภาพ

ขั้นที่ 19
ตรวจสอบความเรียบร้อยในการสานซี่ลวดของล้อหน้าทั้งด้านซ้าย และ ด้านขวา ให้เป็นเหมือนรูป

รูปภาพ
รูปภาพ
รูปภาพ


ขั้นที่ 20
นำล้อไปขันซี่ลวดและตั้งศูนย์ล้อต่อไป

[img]http://www.mountainbikebitz.com/images/products/Park_Tools_TS2_MTB_Professional_Wheel_Truing_Stand_Axle_Width_150mm.jpg[/img
]

หมายเหตุ

ชุดล้อประกอบชุดนี้สามารถใช้กัยจักรยานเสือภูเขาดีสเบรกได้เลย แต่ด้วยวงล้อขนาด 700 C จะทำให้มิติรถเปลี่ยนไป ยกเว้นคนที่ใช้วงล้อ 29 นิ้วที่มิติรถไม่เปลียนนิดหน่อย

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย ลมรำเพย » 23 มิ.ย. 2015, 20:19

ปักหมุดความรู้ครับ
ปั่นให้เป็น เย็นเรื่อยไป อย่าให้ใครแซง....

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย sheva » 23 มิ.ย. 2015, 20:39

แจ่มแมวครับ

"man is not made for defeat
A man can be destroyed
but not defeated.."


"มนุษย์มิได้เกิดมาเพื่อพ่ายแพ้
มนุษย์อาจจะถูกทำลายลงได้
แต่ไม่ใช่เป็นผู้พ่ายแพ้.."

"The Old man and The sea " Ernest Hemingway

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย Tazzy21 » 23 มิ.ย. 2015, 22:33

:mrgreen: :mrgreen:
ปั่นไปเรื่อยๆ ....เดี๋ยวก็หายเหนื่อยเอง.....แต่ตอนนี้เริ่มเหนื่อยแล้ว


Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย Tiger วุฒิ » 24 มิ.ย. 2015, 10:53

ขอบคุณแต้ๆ จากใจ
" ความตาย มันจะฆ่าเราแค่ครั้งเดียว
แต่ความกลัวมันจะฆ่าเราตลอดไป "

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย khunoy » 24 มิ.ย. 2015, 11:50

แก้อย่างไรโหลดรูปไม่ภาพแสดงให้เห็นเลย

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย ตาโจ » 24 มิ.ย. 2015, 12:39

khunoy เขียน:แก้อย่างไรโหลดรูปไม่ภาพแสดงให้เห็นเลย


แก้ไขให้แล้วครับ พอดีมีการลดขนาดภาพให้เล็กลงนิดหนึงครับ ;)


Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย PyrO323 » 24 มิ.ย. 2015, 13:47

เยี่ยมไปเลยครับ ;)
ปั่นไปให้ถึงจุดหมาย เอาชนะใจตัวเอง..

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย irat » 24 มิ.ย. 2015, 13:55

ทรงคุณค่า
สายแฟชั่น ปั่นเรื่อยเปื่อย

Re: DIY # 005 สานซี่ลวดขึ้นล้อด้วยตัวเอง

โพสต์ โดย pukpick » 24 มิ.ย. 2015, 14:15

;) ;) ;) กระทู้ DIY แบ่งปันความรู้แก่เพื่อนๆ ดีครับ เยี่ยมครับ ;) ;) ;)
"The road is our new frontier"



ผู้ใช้งานขณะนี้

กำลังดูบอร์ดนี้: 17 และ บุคคลทั่วไป 0 ท่าน